آموزش خط فرمان-قسمت بیست و هشتم (آخر)

پس از 27 جلسه پیرامون آموزش خط فرمان لینوکس اکنون در نقطه ای ایستادایم که می توانیم بگوییم اکنون دیگر کار با خط فرمان لینوکس را به راحتی می توانیم انجام دهیم. در 27 جلسه گذشته راجع به دستورات مختص به بخش های مختلف سیستم آموزشهایی را به اشتراک گذاشتیم اکنون به آموزش آخرین بخش از سری آموزش های خط فرمان می رسیم. موضوع این جلسه معرفی دستورات مفید باقیمانده در سیستم عامل گنو/لینوکس می باشد.

امیدواریم از خواندن این بخش لذت ببرید و مطالعه آن را با دوستان خود با اشتراک بگذارید.

• آموزش خط فرمان-قسمت نهم
• آموزش خط فرمان-قسمت دوازده + یکم
• آموزش خط فرمان لینوکس- قسمت اول 
• آموزش خط فرمان-قسمت چهاردهم 
• آموزش خط فرمان-قسمت هفدهم

دیگر دستورات مفید
دستور	توضیح
# alias hh='history'	برای دستور history (تاریخچه) اسم مستعار hh را قرار بده.
# apropos ...keyword	این دستور لیست تمام دستورهایی که کلمه‌ی کلیدی را داشته باشد نمایاش می دهد، وقتی که کارایی دستور را می‌دانید ولی خود دستور را نمی‌دانید می‌توان از این دستور استفاده کرد..
# chsh	تغییر دادن shell
# chsh --list-shells	نمایش لیست شل ( shell ) های موجود در مسیر etc/shells
# gpg -c file1	رمز گذاری یک فایل با استفاده از GNU Privacy Guard
# gpg file1.gpg	رمز گشایی یک فایل با استفاده از GNU Privacy Guard
# ldd /usr/bin/ssh	نمایش دهنده‌ی کتابخانه‌های مشترک (shared libraries) مور نیاز برنامه‌ی ssh
# man ping	نمایش دهنده‌ی صفحات راهنمای on-line برای دستور ping با استفاده از گزینه‌ی k- می‌توان دستورات مربوطه را نیز پیدا کردن
# mkbootdisk --device /dev/fd0 `uname -r`	ساخت فلاپی قابل boot
# wget -r www.fire-gate.blogspot.com	این دستوریک وب سایت کامل را دانلود می‌کند
# wget -c www.example.com/file.iso	این دستور امکان دانلود فایل با قابلیت ادمه دادن پس از یک وقفه را دارد
# echo 'wget -c www.example.com/files.iso' | at 09:00	شروع دانلود برای زمان مورد نظر
# whatis ...keyword	کارایی برنامه‌ای را توضیح می‌دهد
# who -a	این دستور کسانی را که بر روی سیستم هستند، آخرین راه اندازی سیستم،پروسه‌های مرده، نحوه‌ی کار login دستگاه، پروسه‌های فعال راه اندازی شده‌ی init، آخرین تغییرات در ساعت دستگاه و runlevel فعلی دستگاه را نمایش می دهد

آموزش خط فرمان-قسمت بیست و پنجم

سامبا بهترین گزینه در سیستم عامل های لینوکسی جهت ایجاد شبکه خصوصا با سیستم عامل ویندوزی است. برای این کار رابط های گرافیکی مختلفی در سیستم عامل های لینوکسی با فرمت های مخصوص هر یک ایجاد شده است، در این قسمت از سری آموزش های ترمینال لینوکس می خواهیم دراین مورد آموزشهایی را ببینیم.

در این قسمت می آموزیم که چگونه می توان با استفاده از خط فرمان:

• یک اشتراک گذاری در سیستم عامل ویندوز ایجاد کرد
• اشتراک های برقرار شده از یک Host ویندوزی را ببینیم
• فایلی را از طریق سامبا از ویندوز دانلود نماییم

 

شبکه با مایکروسافت ویندوز ( SAMBA )
دستور	توضیح
# mount -t smbfs -o username=user,password=pass //WinClient/share /mnt/share	بار گزاری اشتراک شبکه‌ی ویندوز
# nbtscan ip_addr	وضوح اسم نت بايوس
# nmblookup -A ip_addr	وضوح اسم نت بايوس
# smbclient -L ip_addr/hostname	اشتراک‌های remote از یک host ویندوز را نمایش می دهد
# smbget -Rr smb://ip_addr/share	مانند دستور wget می‌توان فایل را از یک host ویندوز توسط پروتکل smb دانلود کند

اگر از مطالعه این مقاله لذت بردید، پیشنهاد می کنیم به قسمت قبلی نیز سری بزنید.

فلسفه کایزن، بهبود مستمر

فلسفه کایزن یا به عبارتی فلسفه بهبود مستمر در اولین نگاه منو یاد یک جوک می اندازه که در انتها براتون نوشتمش.

اما بهبود مستمر چیه؟

بهبود مستمر بر روی افزایش بهبودی تمرکز داره که تمامی افراد یعنی از کارگر گرفته تا مدیر رو در بر می گیره. اما فلسفه بهبود مستمر چیه؟

فلسفه بهبود مستمر به این نکته اشاره داره که زندگی انسان در هر قسمت شامل زندگی شغلی، اجتماعی و خانوادگی باید پیوسته و مداوم بهبود پیدا کنه.

این نوع طرز فکر سبب بودجود اومدن فرهنگی شده که باعث میشه همه از زیردستان گرفته تا مدیران، از کودکان گرفته تا بزرگسالان از هم دیگه چیزهای مفید رو بیاموزند.

این فرهنگ مانند سایر دستورالعمل های افزایش بهره وری از ژاپن نشات گرفته، کایزن سه جمله مشهور داره:

• کارها را درست انجام بده
• کارهای درست رو انجام بده
• و کارهای درست رو درست انجام بده

خوب این سه جمله در اصل سه واژه مختلف رو بیان می کنند که به ترتیب کارایی، اثر بخشی و بهره وری هست. افراد و سازمان هایی که Kaizen رو اجرا می کنند اعتقاد دارند نباید حتی یک روز رو بدون یک بهبود به پایان رسوند.

فلسفه کایزن همیشه به دنبال حذف مودا، ادغام موری و اضافه کردن مورا است. اگه معنی اینا رو نمی دونید مشکلی نیست همشون به زبان ژاپنی هستند یا به عبارتی دیگران هم نمی دونند!!!

البته می تونید بعد از خوندن مقاله بهتر از ژاپنی ها اینها رو متوجه بشید!!!

کایزن خودش به چندین قسمت هم تقسیم میشه که یکی از اونها رو میشه با نام کایزن گامبا نام برد. البته گامبا در زبان ژاپنی به معنای به محل واقعی انجام کارها دلالت داره.

برای اجرای کایزن به هیچ وجه نمی تونید بدون اجرای سایر روش های بنیادی مانند 5S، TQM، JIT، KSS، QCC و ... اقدام کنید. کایزن برای اجرا نیازمند به پیاده سازی موارد فوق داره و از طرفی هم در زمان پیاده سازی Kaizen به هیچ وجه نمیشه اونو به یکباره در سازمان اجرایی کرد. کایزن به ارامی در رگ و ریشه سازمان وارد میشه و حتی گاهی کایزن رو در مقابل ایجاد نوآوری که به صورت یکباره اتفاق می افته قرار می دن.

بسیار خوب قبل از مطالعه مقاله پیشنهاد می دم اون جوکی رو که وعدشو دادم بخونید:

یه روز ۶ تا مهندس صنایع با ۶ تا مهندس شیمی با قطار میرن مسافرت. 

توی راهروی قطار یکی از مهندسهای شیمی یکی از مهندسهای صنایع رو می بینه و میگه ” ما بالاخره نفهمیدیم شما چیکاره هستید؟” . 

مهندس صنایع میگه “ما کارهای زیادی بلدیم. ما یک قانون به اسم بهینه سازی داریم که میگه از حداقل منابع باید بیشترین استفاده را نمود. مثلاً ما الان ۶ تایی با یک بلیط وارد شدیم” . 

مهندس شیمی میگه “چه جوری؟” . 

مهندس صنایع میگه “هنگامی که مسئول قطار اومد ۶ تایی رفتیم تو دستشویی و وقتی در زد، یه بلیط از زیر در دستشویی دادیم”. 

موقع برگشت از سفر مهندس شیمی به مهندس صنایع میگه “آقا این مهندسی صنایع خیلی آسونه. این دفعه ما هم یک بلیط دادیم”. 

مهندس صنایع میگه” ما یک قانون دیگه به اسم بهبود مستمر هم داریم. ما این دفعه اصلاً بلیط ندادیم”. 

مهندس شیمی میگه “چه جوری؟” 

مهندس صنایع میگه “می دونی اون موقع که ۶ تایی رفته بودین توی دستشویی و بلیط رو از زیر در دادین، کی در دستشویی رو زده بود!!!!؟”

مقاله بهبود مستمر، Kaizen و راهنمای استفاده و اجرا          فرمت:PPS      حجم: 790KB

تغییر و انتشار این مقاله تحت مجوز GNU/FDL آزاد می باشد.

از سیر تا پیاز 5S، آشنایی و پیاده سازی و لذت بردن

5S یک متدولوژی است که زادگاه آن به مانند سایر متدهای افزایش بهروری در کشور ژاپن شکل گرفته است. 5S دارای 5 اصل بسیار ساده است که با رعایت آنها می توان تاثیری به مراتب قوی بر روی کسب و کار و یا حتی زندگی فرد ایجاد نمود.

شما با یادگیری فنون این متدولوژی می توانید در ابتدا وضعیت کاری و یا حتی شخصی خود را بهبود ببخشید و در مراحل بعد با بسط آن به کار فعلی وضعیت کسب و کار شرکتتان را در حدی بالاتر از میزان بهره وری گذشته ببینید.

حالا چرا 5S؟

پنج اصلی که جهت اجرای این متدولوژی مشخص شده به هیچ وجه دارای حروف ابتدایی S نیست. اما چرا باز با نام 5S شناخته میشه؟

 علت این امر به استفاده از حروف ژاپنی بر می گرده که این 5 اصل در زبان ژاپنی با 5 حرف که در ابتدا با تلفظ S شروع می شوند. اما خود این پنج رکن چیستند؟

• سوا کردن
• ساماندهی
• سپیدی و پاکیزگی
• سعی در حفظ وضع مطلوب
• سازمان یافتگی 

 البته ما هم با تمام تلاش این پنج اس را به زبان فارسی انتقال دادیم، کما اینکه انگلیسی زبانان دنیا هم تمام تلاش خود را جهت یکی کردن حروف S انجام داده اند!

 هدف از اجرای 5S  ایجاد محیطی بانشاط همراه با رضایت کارکنان در جهت افزایش بهره وری، کاهش هزینه و بهبود رضایت مشتری است.

در 5S شما با رعایت دستوراتی به ظاهر ساده تاثیرات فوق العاده ای بر روی محیط کار و یا حتی روحیه شخصی خود می گذارید. رعایت اصول 5S و اجرا و تداوم آن پایه ای برای اجرای سایر سیستم های افزایش بهره وری که در آینده به آن خواهیم پرداخت.

فراموش نکنید 5S با رعایت نظام تشویق می تواند خیلی سریعتر شما را به سر منزل مقصود که همان افزایش بهره وری است برساند.

جهت مطالعه، آشنایی، نحوه پیاده سازی و حراست از آن می توانید از لینک زیر دستورالعمل پیاده سازی 5S را که جهت اجرا در یکی از وزرات خانه های کشور تهیه شده است مطالعه فرمایید و به قول معروف از سیر تا پیاز 5S را در همین مقاله کوچک درک نمایید. 

دانلود مقاله آشنایی با اصول و مفاهیم (5S)           فرمت: PDF        حجم: 317KB

تغییر و انتشار این مقاله تحت مجوز Gnu/FDL آزاد می باشد.

آموزش خط فرمان-قسمت بیست و دوم

بازهم جمعه ای دیگه و آموزش های جدید در خصوص خط فرمان و کارهایی که می شه با اون انجام داد، شد. همیشه خیلی جاها شنیدیم که از سیستمتون پشتیبان بگیرید و خیلی از ماها پشت گوش انداختیم، اینجا نمی خوایم در خصوص تهیه فایل back Up و محاسنش بنویسیم. اینبار می خوایم یاد بگیریم چه جوری تو زندگی لینوکسیمون از همه چیز نه تنها فایل بلکه Log ها، فایل ها با پسوندهای مختلف، MBR مون و خیلی چیزهای دیگه ی فایل بک آپ داشته باشیم اونم با کمک محیط قدرتمند لینوکس و خط فرمانش.

در کنار اینکه یادگرفتیم که یک فایل پشتیبان تهیه کنیم، یاد می گیریم که چه جوری از این فایل استفاده کنیم و اون رو به مقاصد مختلف منتقل کنیم.

اگه از این قسمت آموزش خوشتون اومد دیدن سایر قسمت ها و همچنین به اشتراک گذاری این پست رو صمیمانه به شما پیشنهاد می دم.

خوب بریم سر اصل مطلب با عنوان گرفتن پشتیبان

گرفتن پشتیبان دستور توضیح # find /var/log -name '*.log' | tar cv --files-from=- | bzip2 > log.tar.bz2 پیدا کردن تمامی فایل های با پسوند log و ساختن یک فایل فشرده با فرمت bzip از آنها    # find /home/user1 -name '*.txt' | xargs cp -av --target-directory=/home/backup/ --parents پیدا کردن همه ی فایل های با پسوند txt و کپی آنها از یک دایرکتوری به دایرکتوری دیگر    # dd bs=1M if=/dev/hda | gzip | ssh user@ip_addr 'dd of=hda.gz' گرفتن پشتیبان از یک دیسک سخت بروی host از طریق ssh    # dd if=/dev/sda of=/tmp/file1 گرفتن پشتیبان از یک پارتیشن در یک فایل    # dd if=/dev/hda of=/dev/fd0 bs=512 count=1 کپی یک نسخه از MBR به یک فلاپی! # dd if=/dev/fd0 of=/dev/hda bs=512 count=1 بازگرداندن MBR از نسخه ی پشتیبان در داخل یک فلاپی    # dump -0aj -f /tmp/home0.bak /home گرفتن یک نسخه ی پشتیبان کامل از دایرکتوری home # dump -1aj -f /tmp/home0.bak /home گرفتن یک نسخه ی پشتیبان افزایشی از دایرکتوری home    # restore -if /tmp/home0.bak برگرداندن نسخه ی اصلی دایرکتوری home از طریق نسخه ی پشتیبان    # rsync -rogpav --delete /home /tmp یکسان سازی ( synchronization ) بین دو دایرکتوری home و tmp   # rsync -rogpav -e ssh --delete /home ip_address:/tmp یکسان سازی ( synchronization ) بین دو دایرکتوری home در کامپیوتر مبدا و tmp در دایرکتوری مقصد از طریق ssh  # rsync -az -e ssh --delete ip_addr:/home/public /home/local یکسان سازی ( synchronization ) یک دایرکتوری محلی با یک دایرکتوری از راه دور ( remote ) از طریق ssh و فشرده سازی همزمان   # rsync -az -e ssh --delete /home/local ip_addr:/home/public یکسان سازی ( synchronization ) یک دایرکتوری از راه دور ( remote ) با یک دایرکتوری محلی از طریق ssh و فشرده سازی همزمان    # tar -Puf backup.tar /home/user گرفتن یک نسخه ی پشتیبان افزایشی از دایرکتوری مورد نظر   # ( cd /tmp/local/ && tar c . ) | ssh -C user@ip_addr 'cd /home/share/ && tar x -p' کپی محتویات یک دایرکتوری در کامپیوتر مقصد ( remote ) از طریق ssh   # ( tar c /home ) | ssh -C user@ip_addr 'cd /home/backup-home && tar x -p' کپی یک دایرکتوری به یک دایرکتوری بروی کامپیوتر مقصد ( remote ) از طریق ssh    # tar cf - . | (cd /tmp/backup ; tar xf - ) کپی یک دایرکتوری به صورتی که مجوزها و لینک های موجود حفظ شود

آموزش خط فرمان-قسمت نوزدهم

با قسمتی دیگر از آموزش خط فرمان در محیط سیستم عامل گنو/لینوکس در خدمت شما هستیم. در این قسمت سعی داریم بر روی نحوه آنالیز و تعمیر فایل سیستم ها توسط محیط ترمینال تمرکز نماییم.

قبل از هر چیز برای شروع کار با خط فرمان ابتدا نیاز به بررسی هارد درایو خود دارید، سپس بعد از مشخص شدن وضعیت هاردتان می توانید آنها را بررسی و تعمیر نمایید. در اینجا مجموه گردآوری شده در خصوص پیکر بندی در Dos, Ext2,Ext3,Ext4, fat و لینوکس می باشد.

آنالیز و تعمیر فایل سیستم
دستور	توضیح
# badblocks -v /dev/hda1	بلوك‌هاي خراب را بر روي hda1 بررسي كن
# dosfsck /dev/hda1	درست بودن پیکربندی dos بر روی دیسک hda1 را بررسی یا درست کن
# e2fsck /dev/hda1	درست بودن پیکربندی ext2 بر روی دیسک hda1 را بررسی یا درست کن
# e2fsck -j /dev/hda1	درست بودن پیکربندی ext3 بر روی دیسک hda1 را بررسی یا درست کن
# fsck /dev/hda1	درست بودن پیکربندی linux بر روی دیسک hda1 را بررسی یا درست کن
# fsck.ext2 /dev/hda1	درست بودن پیکربندی ext2 بر روی دیسک hda1 را بررسی یا درست کن
# fsck.ext3 /dev/hda1	درست بودن پیکربندی ext3 بر روی دیسک hda1 را بررسی یا درست کن
# fsck.vfat /dev/hda1	درست بودن پیکربندیfat بر روی دیسک hda1 را بررسی یا درست کن
# fsck.msdos /dev/hda1	درست بودن پیکربندی dos بر روی دیسک hda1 را بررسی یا درست کن

آموزش خط فرمان-قسمت هفدهم

گاهی اوقات نیاز به اتقال فایل هایی خود از سیستم عامل ویندوز به لینوکس هستید. گاهی اوقات هم پیش آمده که بخواهید یک فرمت ویندوزی را با تبدیل در لینوکس، قابلیت استفاده داشته باشید.

چگونه می تونید فرمت فایل های قابل تغییر را پیدا نمایید و آنها را تبدیل نمایید. در این قسمت می آموزیم به سادگی هر چه تمامتر این کار را انجام دهیم . با توجه به استفاده ویندوز از هسته سیستم عامل داس در نگارش های پیشین قسمتی از آموزش مربوط به انتقال فایل از این سیستم عامل به سیستم عامل های لینوکسی است.

تبدیل فرمت فایل ها
دستور	توضیح
# dos2unix filedos.txt fileunix.txt	تبدیل فرمت یک فایل متنی از سیستم MSDOS به سیستم UNIX
# recode ..HTML < page.txt > page.html	تبدیل یک فایل متنی به فرمت html
# recode -l | more	نمایش همه ی فرمت های قابل تبدیل
# unix2dos fileunix.txt filedos.txt	تبدیل فرمت یک فایل متنی از سیستم UNIX به سیستم MSDOS

آموزش خط فرمان-قسمت پانزدهم

حتما این جمله را بارها شنیده اید که در لینوکس هر چیزی به صورت فایل متنی است، همین ویژگی جالب لینوکس سبب شده است که کاربران آن بتوانند به راحتی نسبت به مطالعه اطلاعات سیستمی و تغییر آنها اقدام نمایند.از فایل های کاربران گرفته تا ریز اطلاعات سخت افزارهایی همچون پردازنده، کارت گرافیکی و ... در لینوکس به صورت فایل ذخیره می شود.
ممکن گهگاهی نیازمند باشید این فایل ها را به هر دلیلی ملاحظه نموده و تغییر دهید. به همین دلیل و با توجه به اجازه های دسترسی به این فایل ها نیازمند استفاده از خط فرمان جهت بازکردن و اعمال تغییرات خواهید بود. در قسمت پانزدهم اموزش خط فرمان لینوکس می آموزیم چگونه یک فایل را بازنموده و محتویات آنرا ببینیم.

مشاهده ی محتویات فایل دستور توضیح # cat file1 نمایش محتویات یک فایل با شروع از سطر اول    # head -2 file1 نمایش دو خط اول یک فایل    # less file1 مشابه دستور more است با این تفاوت که امکان حرکت رو به عقب نیز وجود دارد    # more file1 نمایش محتویات یک فایل به صورت درصدی و رو به جلو    # tac file1 نمایش محتویات یک فایل با شروع از خط آخر    # tail -2 file1 نمایش دو خط آخر یک فایل    # tail -f /var/log/messages نمایش محتویات یک فایل به طوری که تغییرات صورت گرفته در فایل به طور لحظه ای نمایش داده می شود

آموزش خط فرمان-قسمت دوازدهم

در قسمت قبلی اموختیم چگونه از دستورات پیش فرض خط فرمان در لینوکس های مبتنی بر ردهت و یا فدورا بسته مورد نظر خود را نصب،آپگرید و ... نماییم. در پست قبلی اشاره ای کوتاه بر ابزار نصب یام در ردهت بیش ها داشتیم، اما دستوراتی از آن معرفی ننمودیم. در اینجا قصد داریم نحوه کار با دستورات YUM که جهت استفاده کاربران سیستم عامل های لینوکسی فدورا و ردهت می باشد مطالعه نماییم.
در این قسمت نیز خواهیم اموخت چگونه بسته مورد نظر خود را دانلود و نصب، آپگرید ، حذف و ... نماییم.

ابزار نصب YUM ( فدورا و توزیع های مبتنی بر Red Hat )
دستور	توضیح
# yum -y install [package]	دانلود و نصب یک بسته ی rpm از مخازن
# yum localinstall [package.rpm]	نصب یک بسته ی rpm و تلاش برای حل پیش نیاز ها با استفاده از مخازن
# yum -y update	آپدیت همه ی بسته های rpm نصب شده در سیستم
# yum update [package]	آپگرید یک بسته ی rpm به نسخه ی جدیدتر
# yum remove [package]	حذف یک بسته ی rpm با استفاده از ابزار yum
# yum list	نمایش لیست همه ی بسته های نصب شده در سیستم
# yum search [package]	پیدا کردن یک بسته از مخازن
# yum clean [package]	پاک کردن cache که شامل بسته های rpm دانلود شده توسط ابزار yum است
# yum clean headers	پاک کردن همه فایل های header که سیستم برای حل پیش نیاز ها ( dependency ) از آنها استفاده می کند
# yum clean all	پاک کردن همه ی فایل های header و cache